Onderzoek naar restauratie en herbestemming van monumenten laat wederom positieve effecten zien

Gepubliceerd: maandag 4 april 2016 om 14:44 uur door Nationaal Restauratiefonds

De jaarmeting 2014-2015 van het meerjarig-onderzoek naar de financiering van herbestemmingsprojecten laat wederom positieve effecten voor monumenten en hun omgeving zien. Belangrijkste conclusie is dat restauratie en herbestemming van monumenten een positief effect hebben op financieel, economisch en maatschappelijk vlak. Herbestemmingen komen op gang in panden die jaren leeg hebben gestaan, de waarde van het monument stijgt, de aantrekkelijkheid van de omgeving wordt groter en de werkgelegenheid neemt toe. Bovendien blijft de cultuurhistorische waarde behouden.

Markt- en omgevingswaarde nemen toe door restauratie en herbestemming
In 2015 presenteerde het Nationaal Restauratiefonds de eerste uitkomsten van het onderzoek waar Minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) opdracht voor gaf aan onderzoeksbureau Ecorys. Vanaf januari 2012 heeft het ministerie van OCW geld beschikbaar gesteld via het Restauratiefonds voor financiering van grootschalige restauratie en herbestemming van rijksmonumenten (de Restauratiefondsplus-hypotheek).
‘Uitstekend om te zien dat de monumenten worden opgeknapt en herbestemd en dat de monumenten in financiële, economische en maatschappelijke zin voor langere tijd geschikt worden gemaakt’, aldus Jan de Jong, senior beleidsmedewerker bij het ministerie van OCW.

Waardecreatie herbestemming
De jaarmeting 2015 van het meerjarig-onderzoek van Ecorys laat wederom zien dat investeren in restauratie of herbestemming zowel een positief effect heeft op de (markt-)waarde van het monument als op de omgeving. De aantrekkelijkheid van de omgeving neemt toe op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en toerisme. Daarnaast leveren de herbestemmingstrajecten zowel direct, tijdens de werkzaamheden aan het monument, als indirect, nadat het pand een nieuwe functie heeft gekregen en gebruikers trekt, werkgelegenheid op. Zo biedt de uitvoering van de bouwwerkzaamheden voor de tot nu toe uitgevoerde herstemmings- en restauratieprojecten voor circa 1.440 mensen gedurende een jaar aan werkgelegenheid bij aannemers en aanverwante partijen. De economische activiteiten die ontstaan na herbestemming zorgen voor structurele werkgelegenheid in de monumenten zelf, maar ook in de omgeving. Het gaat hierbij om circa 575 banen.

De tijdelijke werkgelegenheid is ten opzichte van de nulmeting van het onderzoek fors toegenomen. In het jaar dat de Restauratiefondsplus-hypotheek werd geïntroduceerd (2012) was de gerealiseerde werkgelegenheid nog bescheiden, omdat in het aanvangsjaar nog veel projecten in de voorbereidende fase verkeerden. In 2014 en 2015 waren deze projecten gereed voor realisatie.

Hefboomeffect van laagrentend financieren
Ook laat de jaarmeting 2014-2015 zien dat de mate waarin initiatiefnemers van herbestemmingen de financiering rondkrijgen voor hun project, sterk wordt beïnvloed door de toezegging van het Nationaal Restauratiefonds om een lening te verstrekken. ‘Het compleet toetsen van de haalbaarheid van het businessplan, voordat een Restauratiefondsplus-hypotheek wordt verstrekt, geeft andere investeerders vertrouwen. Andere financiers kunnen gemeenten, banken en particuliere investeerders zin. De jaarmeting toont aan dat deze laagrentende lening een hefboomeffect van 3,8 heeft. Dit is een toename ten opzichte van het hefboomeffect (3,5) in de nulmeting van het onderzoek. Met onze financiering voor (grootschalige) restauratie en de Monumenten-hypotheek voor aanvullende kosten, levert het Restauratiefonds bij vele projecten een doorslaggevende rol in het toekomstbestendig maken van rijksmonumenten. Het is gezond dat dit vaak een combinatie is van verschillende financieringsbronnen’, aldus Barend Jan Schrieken van het Restauratiefonds.

Het volledige onderzoek loopt tot en met 2017. Het Nationaal Restauratiefonds zal ieder jaar de resultaten van het onderzoek delen.

Overige berichten 2018